Το πραγματικό ερώτημα είναι αν τα θεσμικά και κοινωνικά συστήματα μπορούν να διαχειριστούν αυτή τη μετάβαση χωρίς να μετατραπεί η καινοτομία σε έναν αθόρυβο, αλλά αμείλικτο, μηχανισμό απώλειας θέσεων εργασίας…
Μια δικαστική απόφαση από την Ιταλία έρχεται να ταράξει τα ήδη θολά νερά της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας, σηματοδοτώντας μια επικίνδυνη καμπή στη σχέση των ανθρώπων με τους αλγορίθμους.
Ειδικότερα, με την υπ’ αριθμ. 9135/19 Νοεμβρίου 2025 απόφασή του, το Δικαστήριο της Ρώμης έκρινε απολύτως νόμιμη την απόλυση εργαζόμενης στο πλαίσιο εταιρικής αναδιοργάνωσης, στην οποία η εισαγωγή εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης συνέβαλε καθοριστικά στην κατάργηση της θέσης της.
Η υπόθεση αφορά μια γραφίστρια που εργαζόταν σε εταιρεία κυβερνοασφάλειας.
Η επιχείρηση, επικαλούμενη περίοδο οικονομικής συρρίκνωσης, προχώρησε σε εκτεταμένη εσωτερική αναδιάρθρωση, συγκεντρώνοντας αρμοδιότητες και ενσωματώνοντας προηγμένα τεχνολογικά εργαλεία με στόχο την αύξηση της αποδοτικότητας.
Στο νέο, «εξορθολογισμένο» οργανόγραμμα, η θέση της εργαζόμενης κρίθηκε πλεονάζουσα.
Η απόλυση ήταν το επόμενο βήμα.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι πληρούνται οι παραδοσιακές προϋποθέσεις του εργατικού δικαίου: υπήρχαν πραγματικές οικονομικο-οργανωτικές ανάγκες, υπήρχε σαφής αιτιώδης σύνδεση μεταξύ της αναδιοργάνωσης και της απώλειας της θέσης, ενώ διαπιστώθηκε και αδυναμία εσωτερικής επανατοποθέτησης της εργαζόμενης σε άλλο ρόλο.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αντιμετωπίστηκε ως αυτόνομη νομική αιτία απόλυσης, αλλά ως εργαλείο που συνέβαλε στη βελτίωση της λειτουργικής αποτελεσματικότητας της εταιρείας.
Βαθύτερη ανησυχία
Ωστόσο, πίσω από τη νομική ορθότητα αναδύεται μια βαθύτερη ανησυχία.
Η απόφαση δεν αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού, αλλά εντάσσει την τεχνολογική αντικατάσταση προσωπικού στη θεσμική κανονικότητα.
Η αυτοματοποίηση δεν αποτελεί πλέον μελλοντική απειλή• είναι παρούσα, ενεργή και ικανή να επηρεάζει άμεσα την επαγγελματική επιβίωση εργαζομένων ακόμη και σε δημιουργικά επαγγέλματα.
Σε μια αγορά εργασίας όπως η ιταλική, με περιορισμένες δυνατότητες ταχείας επανακατάρτισης και χαμηλή κινητικότητα, κάθε κατάργηση θέσης ενέχει τον κίνδυνο μακροχρόνιου αποκλεισμού (φανταστείτε τι έχει να γίνει στην Ελλάδα).
Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως επιταχυντής επιχειρηματικών αποφάσεων: μειώνει κόστη, αυξάνει παραγωγικότητα, επιτρέπει σε λιγότερους εργαζομένους να διαχειρίζονται περισσότερες λειτουργίες.
Όλα αυτά είναι απολύτως θεμιτά στο πλαίσιο της επιχειρηματικής ελευθερίας.
Όμως το κοινωνικό αποτύπωμα μπορεί να αποδειχθεί βαρύ.
Η απόφαση της Ρώμης δεν παραδίδει την αγορά εργασίας στους αλγορίθμους. Καταγράφει όμως την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στην καρδιά της εργατικής δικαιοσύνης.
Το κρίσιμο ερώτημα που πλέον αιωρείται δεν είναι αν η τεχνολογία θα αλλάξει την εργασία — αυτό έχει ήδη συμβεί.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν τα θεσμικά και κοινωνικά συστήματα μπορούν να διαχειριστούν αυτή τη μετάβαση χωρίς να μετατραπεί η καινοτομία σε έναν αθόρυβο, αλλά αμείλικτο, μηχανισμό απώλειας θέσεων εργασίας.
Αν η νομιμότητα συμπορευτεί με τη μαζική αντικατάσταση ανθρώπων από αλγορίθμους, τότε η υπόθεση αυτή ίσως δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά προάγγελο μιας βαθύτερης ανατροπής που θα επανακαθορίσει τα όρια της ανθρώπινης εργασίας στην ψηφιακή εποχή.
www.bankingnews.gr
Ειδικότερα, με την υπ’ αριθμ. 9135/19 Νοεμβρίου 2025 απόφασή του, το Δικαστήριο της Ρώμης έκρινε απολύτως νόμιμη την απόλυση εργαζόμενης στο πλαίσιο εταιρικής αναδιοργάνωσης, στην οποία η εισαγωγή εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης συνέβαλε καθοριστικά στην κατάργηση της θέσης της.
Η υπόθεση αφορά μια γραφίστρια που εργαζόταν σε εταιρεία κυβερνοασφάλειας.
Η επιχείρηση, επικαλούμενη περίοδο οικονομικής συρρίκνωσης, προχώρησε σε εκτεταμένη εσωτερική αναδιάρθρωση, συγκεντρώνοντας αρμοδιότητες και ενσωματώνοντας προηγμένα τεχνολογικά εργαλεία με στόχο την αύξηση της αποδοτικότητας.
Στο νέο, «εξορθολογισμένο» οργανόγραμμα, η θέση της εργαζόμενης κρίθηκε πλεονάζουσα.
Η απόλυση ήταν το επόμενο βήμα.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι πληρούνται οι παραδοσιακές προϋποθέσεις του εργατικού δικαίου: υπήρχαν πραγματικές οικονομικο-οργανωτικές ανάγκες, υπήρχε σαφής αιτιώδης σύνδεση μεταξύ της αναδιοργάνωσης και της απώλειας της θέσης, ενώ διαπιστώθηκε και αδυναμία εσωτερικής επανατοποθέτησης της εργαζόμενης σε άλλο ρόλο.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αντιμετωπίστηκε ως αυτόνομη νομική αιτία απόλυσης, αλλά ως εργαλείο που συνέβαλε στη βελτίωση της λειτουργικής αποτελεσματικότητας της εταιρείας.
Βαθύτερη ανησυχία
Ωστόσο, πίσω από τη νομική ορθότητα αναδύεται μια βαθύτερη ανησυχία.
Η απόφαση δεν αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού, αλλά εντάσσει την τεχνολογική αντικατάσταση προσωπικού στη θεσμική κανονικότητα.
Η αυτοματοποίηση δεν αποτελεί πλέον μελλοντική απειλή• είναι παρούσα, ενεργή και ικανή να επηρεάζει άμεσα την επαγγελματική επιβίωση εργαζομένων ακόμη και σε δημιουργικά επαγγέλματα.
Σε μια αγορά εργασίας όπως η ιταλική, με περιορισμένες δυνατότητες ταχείας επανακατάρτισης και χαμηλή κινητικότητα, κάθε κατάργηση θέσης ενέχει τον κίνδυνο μακροχρόνιου αποκλεισμού (φανταστείτε τι έχει να γίνει στην Ελλάδα).
Η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως επιταχυντής επιχειρηματικών αποφάσεων: μειώνει κόστη, αυξάνει παραγωγικότητα, επιτρέπει σε λιγότερους εργαζομένους να διαχειρίζονται περισσότερες λειτουργίες.
Όλα αυτά είναι απολύτως θεμιτά στο πλαίσιο της επιχειρηματικής ελευθερίας.
Όμως το κοινωνικό αποτύπωμα μπορεί να αποδειχθεί βαρύ.
Η απόφαση της Ρώμης δεν παραδίδει την αγορά εργασίας στους αλγορίθμους. Καταγράφει όμως την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στην καρδιά της εργατικής δικαιοσύνης.
Το κρίσιμο ερώτημα που πλέον αιωρείται δεν είναι αν η τεχνολογία θα αλλάξει την εργασία — αυτό έχει ήδη συμβεί.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν τα θεσμικά και κοινωνικά συστήματα μπορούν να διαχειριστούν αυτή τη μετάβαση χωρίς να μετατραπεί η καινοτομία σε έναν αθόρυβο, αλλά αμείλικτο, μηχανισμό απώλειας θέσεων εργασίας.
Αν η νομιμότητα συμπορευτεί με τη μαζική αντικατάσταση ανθρώπων από αλγορίθμους, τότε η υπόθεση αυτή ίσως δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά προάγγελο μιας βαθύτερης ανατροπής που θα επανακαθορίσει τα όρια της ανθρώπινης εργασίας στην ψηφιακή εποχή.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών